7 اوت 2025- در سال های اخیر، چاقی به یکی از بحران های جهانی تبدیل شده و بیش از یک میلیارد نفر را درگیر کرده است. این وضعیت نه تنها خود یک بیماری محسوب می شود، بلکه با اختلالات متابولیکی دیگری مانند دیابت نوع ۲، بیماری های قلبی، کلیوی و برخی سرطان ها نیز ارتباط دارد. درمان های فعلی مانند تغییر سبک زندگی، جراحی چاقی و داروهایGLP-1 (مثل Ozempic و Wegovy) تا حدی مؤثرند، اما بسیاری از بیماران در دسترسی، ادامه مصرف یا حفظ کاهش وزن با مشکل مواجه هستند.
در این میان، پژوهشگران مؤسسه سالک به دنبال راهی نوین برای درمان چاقی هستند. آن‌ها تمرکز خود را بر گروهی از مولکول های کوچک به نام میکروپروتئین ها گذاشته اند؛ مولکول هایی که تاکنون کمتر مورد توجه قرار گرفته اند اما در بدن نقش های مهمی ایفا می کنند. در یک مطالعه ی جدید، این تیم تحقیقاتی با استفاده از فناوری پیشرفته ی ویرایش ژن CRISPR، هزاران ژن را در سلول های چربی بررسی کردند تا ژن هایی را بیابند که احتمالاً کد کننده‌ی میکروپروتئین‌هایی باشند که در رشد سلول‌های چربی یا ذخیره ی چربی نقش دارند. در طی این تحقیق، یکی از این میکروپروتئین ها به طور قطعی تأیید شد و می تواند هدف دارویی جدیدی برای درمان چاقی باشد.
این تحقیق که در نشریه ی علمی PNAS منتشر شده است، نشان می دهد که غربالگریCRISPR ، ابزار قدرتمندی برای کشف میکروپروتئین های جدید است. پروفسور آلن ساغاتیلیان، نویسنده ی ارشد مقاله، معتقد است که این فناوری می تواند مسیر درمان های آینده را متحول کند، زیرا به دانشمندان اجازه می دهد تنظیمات زیستی ناشناخته ای را کشف کنند که توسط میکروپروتئین ها هدایت می شوند.
در ادامه ی این پژوهش، تیم سالک از مدل های سلولی پیش ساز چربی استفاده کرد تا فرآیند تبدیل آن ها به سلول های چربی بالغ را بازسازی کند. سپس با استفاده از CRISPR، این سلول ها را غربال کردند تا مشخص شود کدام ژن ها در تمایز و تکثیر سلول های چربی نقش دارند. نتیجه ی این غربالگری، شناسایی ۳۸ میکروپروتئین بالقوه بود که در تشکیل قطرات چربی در سلول های چربی نقش دارند. این قطرات نشان دهنده ی افزایش ذخیره ی چربی در بدن هستند.
در مرحله ی بعد، پژوهشگران چند مورد از این میکروپروتئین‌ها را به طور دقیق تر بررسی کردند و موفق شدند یکی از آن ها را با نام Adipocyte-smORF-1183 تأیید کنند. این میکروپروتئین در تشکیل قطرات چربی در سلول های چربی نقش دارد و می تواند هدفی جدید برای درمان چاقی باشد. این کشف نشان می دهد که بخش هایی از ژنوم که پیش‌تر«DNA زباله» تلقی می شدند، در واقع می توانند حاوی اطلاعات حیاتی برای درمان بیماری ها باشند.
در گام بعدی، تیم تحقیقاتی قصد دارد همین مطالعه را با سلول های چربی انسانی تکرار کند. آن ها امیدوارند که موفقیت شان سایر پژوهشگران را نیز تشویق کند تا از غربالگری هایCRISPR برای کشف میکروپروتئین های پنهان استفاده کنند. این مسیر می تواند به گسترش فهرست اهداف دارویی و توسعه ی نسل جدیدی از درمان های مؤثر برای چاقی و اختلالات متابولیکی منجر شود.
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20250807/CRISPR-screening-uncovers-microproteins-involved-in-fat-storage.aspx